دوشنبه , آذر ۱۸ ۱۳۹۸
خانه » خدمات مالی » حسابداری » هزینه استهلاک چیست و ماهیت آن در حسابداری

هزینه استهلاک چیست و ماهیت آن در حسابداری

هزینه استهلاک : در این مطلب به تعریف استهلاک و ماهیت استهلاک در حسابداری و علت محاسبه استهلاک دارایی های ثابت و عوامل تعیین هزینه استهلاک و ارزش اسقاط و عمر مفید دارایی میپردازیم با فور ویکی همراه باشید.

استهلاک چیست؟

در حسابداری سرشکن کردن و تخصیص دادن بهای تمام شده دارایی ثابت را به طریقی معقول و منظم به دوره های استفاده از آن را استهلاک گویند.

علل استهلاک را به صورت کلی می توان به صورت زیر شناسایی کرد.

۱- فرسودگی ناشی از استفاده از دارایی

۲- گذشت زمان

۳- پوسیدگی و زنگ زدگی

۴- عدم کفایت

۵-  نابابی که تعویض زودرس را نیز شامل می شود.

 

استهلاک در حسابداری

باید بدانید که حسابداری؛ استهلاک دارایی ثابت را به عنوان یک هزینه شناسایی میکند و در زمان برآورد هزینه استهلاک حساب هزینه استهلاک را بدهکار و حساب استهلاک انباشته را بستانکار می کند.

یعنی:

هزینه استهلاک               ××

                  استهلاک انباشته              ××

بابت ثبت و محاسبه هزینه استهلاک             

 

توجه داشته باشید که برای برآورد هزینه استهلاک روشهای خاصی موجود می باشد که در ادامه توضیح داده خواهند شد. ما در این مقاله روش محاسبه هزینه استهلاک را بیان نمی کنیم.

دقت کنید در آخر هر دوره مالی هزینه استهلاک دارایی ثابت محاسبه شده و با محاسبه هزینه استهلاک دارایی ثابت ثبت فوق الذکر در حسابها صورت میپذیرد؛ که در نهایت حساب هزینه استهلاک به حساب سود و زیان بسته خواهد شد.

اما حساب استهلاک انباشته یک حساب ترازنامه ایست که ماهیت بستانکار دارد و در ترازنامه به صورت یک رقم منفی در زیر حساب دارایی های ثابت نشان داده می شود و از بهای تمام شده دارایی های ثابت کم می شود که اصطلاحا به حساب استهلاک انباشته یک حساب دارایی کاه نیز گفته می شود.

باید بدانیم زمانی که صحبت از ارزش دفتری دارایی ثابت است مبلغ بهای تمام شده دارایی ثابت پس از کسر استهلاک انباشته آن دارایی در حساب ها می باشد.

استهلاک انباشته قیمت تمام شده دارایی ثابت = ارزش دفتری دارایی ثابت

نحوه نمایش هزینه استهلاک در صورت سود و زیان و همچنین استهلاک انباشته در تراز نامه به شکل زیر می باشد:

به مثال زیر توجه داشته باشید:

با توجه به اینکه قیمت تمام شده دارایی های ثابت شرکت رایان ۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال است و در آخر سال ۷۸ هزینه استهلاک آن ۲٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال برآورد شده است.

ثبت حسابداری که در حسابها پایان سال صورت خواهد پذیرفت به شکل زیر می باشد.

هزینه استهلاک          ۲٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال

                  استهلاک انباشته                   ۲٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال

بابت ثبت هزینه استهلاک                                           

 

همچنان که اشاره شد در صورت های مالی به صورت زیر نشان داده می شود.

همچنین بخوانید :

جاری شرکا چیست؟ – ماهیت حساب جاری شرکا

نکات اساسی زیر را همیشه باید مورد توجه داشته باید:

اول آنکه حساب استهلاک انباشته ماهیت بستانکار دارد و هر ساله معادل مبلغ هزینه استهلاک برآورد شده افزایش می یابد و در ترازنامه نشان داده می شود تا در نهایت ارزش دفتری دارایی ثابت صفر یا به ارزش قیمت اسقاط برسد.

دوم اینکه حساب هزینه استهلاک یک حساب موقت با ماهیت بدهکار می باشد که هر ساله به حساب سود و زیان بسته می شود.

 نکته سوم اینکه باید توجه داشته باشید همانگونه که حساب هر نوع دارایی ثابت مستقل می باشد حساب استهلاک انباشته آن دارایی ثابت نیز مستقل می باشد چرا که دارایی های ثابت در زمان های متفاوتی خریداری می شوند و با عمر های متفاوتی نیز مستهلک می گردند.

عوامل تعیین هزینه استهلاک چه هستند ؟

برای محاسبه هزینه استهلاک دارایی ها ؛ از متغیر های زیر استفاده می شود.

۱- بهای تمام شده ( واقعی )

۲- ارزش اسقاط برآورد شده

۳- عمر مفید برآورد شده

باید بدانبد که بهای تمام شده یک عامل و فاکتور واقعی و معین و ارزش اسقاط و عمر مفید دو فاکتور برآوردی و تخمینی می باشند.

 

ارزش اسقاط یعنی چه ؟

ارزش اسقاط مبلغهایی است که برآورد میشود در زمان فروش یا عوض کردن یک دارایی و یا انصراف از کار ان دارایی عاید شود.

به عنوان مثال اگر پیش بینی شود دارایی ثابتی به قیمت تمام شده ۳٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال بعد از پنج سال استفاده که مستهلک می شود را می توان به قیمت ۵۰۰٫۰۰۰ ریال فروخت. مبلغ ۵۰۰٫۰۰۰ ریال ارزش اسقاط دارایی می باشد.

 

عمر مفید دارایی یعنی چه ؟

عمر مفید دارایی آن تعداد سالهایی است که پیش بینی می شود بتوان از یک دارایی استفاده نمود.توجه داشته باشید که تعیین ارزش اسقاط و عمر مفید دو عامل برآوردی باشند و برای تخمین و برآورد آنها لازم است به موارد زیر توجه شود.

۱ – برای تعیین عمر مفید لازم است دقت شود که :

   الف) چه کسانی از دارایی استفاده می کنند.

    ب) ا دارایی همان استفاده ای می شود که در هنگام خرید مد نظر بوده است.

    ج) برنامه شرکت و موسسه برای تعمییر و نگهداری دارایی در زمان استفاده مشخص باشد.

۲ – برای برآورد ارزش اسقاط نیز توجه شود که :

    الف) چه کسانی از دارایی ثابت استفاده می کنند.

    ب) میزان استفاده از دارایی ثابت در حد ظرفیت ان باشد.

    ج) عمر مفید دارایی به درستی محاسبه شده باشد.